کابل نسوز چیست و چه کاربردی دارد؟

 
کابل نسوز یکی از تخصصی‌ترین انواع کابل برق است که برای استفاده در محیط‌هایی با دماهای بالا، خطر آتش‌سوزی و شرایط صنعتی سخت طراحی شده است. این کابل‌ها قادرند در برابر حرارت زیاد، شعله مستقیم و حتی در برخی مدل‌ها در زمان آتش‌سوزی، عملکرد خود را حفظ کنند. به همین دلیل کابل نسوز نقش بسیار مهمی در افزایش ایمنی سیستم‌های برق و کنترل دارد.
 
کابل‌های نسوز معمولاً در صنایع حساس مانند نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها، صنایع فولاد، کوره‌ها و سیستم‌های اعلام و اطفای حریق استفاده می‌شوند.
 
 

ساختار کابل نسوز

 
ساختار کابل نسوز به‌گونه‌ای طراحی شده که در برابر حرارت و آتش مقاومت بالایی داشته باشد:
 
1. هادی
 
هادی کابل نسوز معمولاً از مس آنیل‌شده افشان یا مفتولی ساخته می‌شود. در برخی مدل‌ها از مس قلع‌اندود استفاده می‌شود تا مقاومت در برابر حرارت و خوردگی افزایش یابد.
 
2. عایق نسوز
 
مهم‌ترین بخش کابل نسوز، عایق آن است که بسته به نوع کابل می‌تواند از مواد زیر ساخته شود:
•سیلیکون
•فایبرگلاس
•میکا
•XLPE مقاوم حرارتی
 
این عایق‌ها تحمل دمایی بسیار بالایی دارند و مانع از ذوب یا آتش‌گرفتن کابل می‌شوند.
 
3. روکش نهایی
 
روکش کابل نسوز معمولاً از سیلیکون یا الیاف شیشه‌ای بافته‌شده ساخته می‌شود و کابل را در برابر شعله، حرارت مستقیم و مواد شیمیایی محافظت می‌کند.
 
 

انواع کابل نسوز

 
کابل‌های نسوز بر اساس نوع عایق، کاربرد و میزان مقاومت حرارتی به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند:
 

کابل نسوز سیلیکونی

 
یکی از رایج‌ترین انواع کابل نسوز است که تحمل دمایی بالا (معمولاً تا 200 یا 250 درجه سانتی‌گراد) دارد و انعطاف‌پذیر است.
 

کابل نسوز فایبرگلاس

این نوع کابل دارای روکش الیاف شیشه‌ای است و برای دماهای بسیار بالا (حتی تا 400 درجه) مناسب است.
 

کابل نسوز میکا

کابل میکا در شرایط آتش‌سوزی عملکرد خود را حفظ می‌کند و معمولاً در سیستم‌های اعلام حریق استفاده می‌شود.
 

کابل نسوز مقاوم در برابر حریق

این کابل‌ها حتی در زمان آتش‌سوزی نیز برای مدت مشخصی قادر به انتقال جریان یا سیگنال هستند.
 
 

کاربردهای کابل نسوز

 
کابل نسوز در محیط‌هایی استفاده می‌شود که کابل‌های معمولی در آن‌ها دچار ذوب یا آتش‌سوزی می‌شوند، از جمله:
•سیستم‌های اعلام و اطفای حریق
•کوره‌ها و صنایع ذوب
•نیروگاه‌ها
•صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
•پالایشگاه‌ها
•صنایع فولاد و سیمان
•تابلوهای برق صنعتی
•آسانسورها و سیستم‌های اضطراری
 
در این کاربردها، حفظ عملکرد کابل در دمای بالا اهمیت حیاتی دارد.
 
 

مزایای کابل نسوز

استفاده از کابل نسوز مزایای متعددی دارد که آن را به گزینه‌ای ضروری در محیط‌های پرخطر تبدیل می‌کند:
•مقاومت بسیار بالا در برابر حرارت
•ایمنی بالا در برابر آتش‌سوزی
•حفظ عملکرد در شرایط بحرانی
•طول عمر بالا
•مقاومت در برابر مواد شیمیایی
•انعطاف‌پذیری مناسب در برخی مدل‌ها
 
 

تفاوت کابل نسوز با کابل معمولی

کابل‌های معمولی معمولاً تحمل دمایی محدودی دارند و در برابر شعله مستقیم به‌سرعت ذوب می‌شوند. در مقابل، کابل نسوز برای دماهای بالا طراحی شده و حتی در شرایط آتش‌سوزی نیز ایمنی سیستم را حفظ می‌کند. به همین دلیل استفاده از کابل معمولی در محیط‌های صنعتی داغ می‌تواند خطرناک و پرهزینه باشد.
 
 

نکات مهم در خرید کابل نسوز

 
برای انتخاب و خرید کابل نسوز مناسب، باید به موارد زیر توجه ویژه داشت:
•حداکثر دمای کاری کابل
•نوع عایق و روکش
•نوع هادی (مسی یا قلع‌اندود)
•شرایط محیطی (حرارت، رطوبت، مواد شیمیایی)
•نیاز به مقاومت در برابر حریق
•دارا بودن استانداردهای معتبر
 
انتخاب نادرست کابل نسوز می‌تواند باعث کاهش ایمنی و آسیب به تجهیزات شود.
 
 
قیمت کابل نسوز
 
قیمت کابل نسوز به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
•نوع عایق (سیلیکونی، فایبرگلاس، میکا)
•سطح مقطع و تعداد رشته‌ها
•حداکثر دمای قابل تحمل
•برند و شرکت تولیدکننده
•استانداردهای تولید
 
به دلیل تخصصی بودن این کابل‌ها، قیمت کابل نسوز معمولاً بالاتر از کابل‌های معمولی است، اما این هزینه در برابر ایمنی و دوام بالا کاملاً توجیه‌پذیر است.
 
استانداردهای کابل نسوز
کابل‌های نسوز معمولاً مطابق با استانداردهای بین‌المللی مانند IEC، BS، VDE و ISIRI تولید می‌شوند. رعایت این استانداردها تضمین‌کننده مقاومت حرارتی، ایمنی و عملکرد صحیح کابل در شرایط بحرانی است.
 
 
جمع‌بندی
 
کابل نسوز یکی از حیاتی‌ترین انواع کابل در محیط‌های صنعتی و پرخطر به شمار می‌رود. مقاومت بالا در برابر حرارت و آتش، حفظ عملکرد در شرایط بحرانی و افزایش ایمنی سیستم برق از مهم‌ترین ویژگی‌های این کابل است. با انتخاب کابل نسوز استاندارد و متناسب با شرایط کاری، می‌توان از بروز خطرات جدی، توقف تولید و خسارات مالی جلوگیری کرد.